 |
|
 |
|
| |
„S�awne, niepokorne, ambitne i zagadkowe”
Smokowicz Laura
Cena: 16,80z�
ISBN 83-7344-035-6
Bia�ystok 2006, Wydanie I
format A5, 136 stron
|
 Kup taniej...
Po "S�awnych �onach i kochankach" to kolejna ksi��ka Laury Smokowicz opisuj�ca b�yskotliwe kariery kobiet nieprzeci�tnych i niezwyk�ych, wywieraj�cych wr�cz magnetyczny wp�yw na otoczenie. Si�a woli, determinacja, wrodzony talent i silny charakter - oto cechy, dzi�ki kt�rym osi�ga�y wysok� pozycj�, maj�tek i s�aw�. M�dre, lub tylko sprytne, otoczone mgie�k� tajemnicy, stanowi�y obiekt podziwu, po��dania i zazdro�ci.
Pozosta�a po nich legenda - najwierniejsza towarzyszka wszystkich, kt�rych �ycie odbiega od bana�u i przeci�tno�ci - ale ... . Historia lubi si� powtarza�. Co dzi� mo�emy wzi�� z tych opowie�ci dla siebie?
Nakaz uczciwo�ci
Flora MacDonald
Flora MacDonald zjawi�a si� niczym meteor w �yciu ostatniego ze Stuart�w i zawa�y�a na jego losach tylko tyle, �e uratowa�a mu �ycie, ryzykuj�c �yciem w�asnym. Jej szlachetny odruch nie zosta� spowodowany ani rachubami i sympatiami politycznymi, ani widokami nagrody, ani nawet uczuciem do pechowego pretendenta do tronu; ta m�oda kobieta zrobi�a tylko to, co uwa�a�a za sw�j moralny obowi�zek, niezale�nie od kary, jaka mog�a j� za to spotka�, i ju� z tego tylko powodu zas�uguje na podziw i pami�� potomnych.
Ten, kt�ry zyska� przydomek M�odego Pretendenta i Pi�knego Ksi�cia Charlie, przyszed� na �wiat w rzymskim pa�acu Muti 31 grudnia 1720 roku jako potomek dwu �wietnych kr�lewskich rod�w. Jego pradziadkiem po mieczu by� kr�l Anglii i Szkocji Karol I Stuart, a po k�dzieli - kr�l Polski Jan III Sobieski. Narodziny ksi�cia uczczono wybiciem medalu, papie� Klemens XI odprawi� uroczyst� msz� dzi�kczynn�, a zanotowano tak�e towarzysz�ce im znaki nadprzyrodzone: tego samego dnia na firmamencie pojawi�a si� nowa gwiazda, a Hanower, rodzinne ksi�stwo kr�la Anglii Jerzego I nawiedzi�a burza o niespotykanej sile.
Ale ziemskie konstelacje nie sprzyjaj� ksi�ciu. Pradziad zgin�� na szafocie, dziadek, kr�l Jakub II zosta� zdetronizowany i wi�kszo�� �ycia sp�dzi� w Saint Germain na garnuszku kr�la Francji Ludwika XIV, ojciec Jakub III, Ksi��� Pretendent, umkn�� z powrotem do Francji po nieudanej pr�bie odzyskania tronu w 1715 roku.
Anglicy nie chcieli katolickich Stuart�w na tronie. Od czas�w El�biety I protestantyzm w Anglii okrzep� i umocni� si�, a towarzyszy�a mu duma z w�asnego narodowego ko�cio�a, kt�rego g�ow� by� nie papie�, lecz kr�l. Ale nie z nimi ostatni Stuartowie wi�zali nadzieje na odzyskanie tronu, lecz ze Szkotami. Czy� nie wywodzili si� ze Szkocji, gdzie, przed nieszcz�liw� kr�low� Mari� na twardym szkockim tronie zasiada�o a� sze�ciu Jakub�w Stuart�w? Szkoccy g�rale dawno ju� pu�cili w niepami�� przyczyny zdetronizowania lekkomy�lnej Marii; pozosta�a legenda katolickich w�adc�w, nieszcz�liwej kr�lowej i jej wnuka Karola, kt�ry, podobnie jak ona, zgin�� na szafocie. Dynasti� hanowersk� uwa�ano w g�rach Szkocji za uzurpator�w, w kraju mno�y�y si� legendy o powrocie na tron potomk�w prawowitych w�adc�w i oswobodzeniu spod panowania angielskiego.
Do wyprawy po zdobycie tronu Karol Edward potrzebowa� jednak pot�nych sojusznik�w, mn�stwa pieni�dzy i silnej armii, a o �adn� z tych rzeczy nie by�o �atwo. Jeszcze przecie� Ludwik XIV przyrzek� umieraj�cemu Jakubowi II, �e zajmie si� jego dzie�mi i uzna� jego syna za prawowitego kr�la Anglii, a za nim uczyni�a to r�wnie� Hiszpania, Modena i Watykan, zobowi�zuj�c si� jednocze�nie do udzielenia Pretendentowi pomocy w odzyskaniu tronu. Jednak za gestami nie posz�y czyny. Ka�dy z w�adc�w lokowa� swoje sympatie polityczne tam, gdzie m�g� liczy� na korzy�ci, a jak�� korzy�� mieliby odnie�� kr�lowie europejscy z restauracji Stuart�w?
Taka szansa pojawi�a si� po raz ostatni w momencie, gdy doros�y ju� M�ody Pretendent od dwu lat cierpliwie i w tajemnicy przed ojcem przygotowywa� si� w Normandii do wyprawy po tron Anglii. Francja pomaga�a mu w tym dyskretnie, poniewa� w wypadku obalenia dynastii hanowerskiej, z kt�r� zacz�a w�a�nie toczy� wojn�, zyskiwa�a wdzi�czno�� nowego kr�la i korzystny sojusz z Angli�; osiedleni w Normandii i Bretanii irlandzcy emigranci te� mieli swoje rachuby zwi�zane z wypraw�, kt�r� potraktowali jako jeszcze jedn� inwestycj�. Przy dodatkowym wsparciu papie�a, swego m�odszego brata kardyna�a, i Hiszpanii, ksi��� Karol Edward przygotowa� w ko�cu niewielk� ekspedycj�, sk�adaj�c� si� z dwu okr�t�w: francuskiej fregaty wojennej "Elizabeth" o sze��dziesi�ciu dzia�ach i niewielkiego stateczku "Doutelle". 5 lipca 1745 roku oba okr�ty rozwijaj� �agle. Zamierzaj� p�yn�� przez Morze Irlandzkie mi�dzy Irlandi� i Angli� i dotrze� do wybrze�y Szkocji.
Pechowo na drodze tej skromnej wyprawy staje angielska fregata "Lion" o pi��dziesi�ciu o�miu dzia�ach. "Elizabeth" nie zatrzymuje si� i po pierwszej ostrzegawczej salwie angielskiego lwa ob�oki dymu i ognia spowijaj� oba statki. Na szcz�cie M�ody Pretendent znajduje si� na "Doutelle" w przebraniu... pastora. Szybko zmienia str�j i ��da od kapitana Walsha, by "Doutelle" w��czy�a si� do walki. Ale Walsh kategorycznie si� sprzeciwia i odmawia wykonania rozkazu. Wystarczy jedna celna salwa z "Lionu" i "Doutelle" p�jdzie na dno, k�ad�c kres wyprawie jeszcze przed dotarciem do brzeg�w Szkocji...
Gdy milkn� dzia�a "Elizabeth" i "Lionu", oba statki znajduj� si� w op�akanym stanie: po�amane i nadpalone maszty, spl�tane reje i takielunek, zabici i ranni tworz� na pok�adach obraz n�dzy i rozpaczy. W takim stanie "Elizabeth" skr�ca na po�udnie - dla tego okr�tu wyprawa ju� si� sko�czy�a. Ale dzielny potomek zwyci�zcy spod Wiednia i Chocimia ani my�li zawr�ci� z drogi. "Doutelle" l�duje w przystani niewielkiej wysepki Eriskay, nale��cej do Hybryd�w. Ksi��� Karol Edward staje na szkockiej ziemi z garstk� oddanych przyjaci�, w przebraniu, a pierwsz� noc sp�dza w ubogiej rybackiej chacie. Ale jest dobrej my�li i niecierpliwie oczekuje przybycia jednego ze swoich szkockich sprzymierze�c�w, MacDonalda z Boisdale. Ten przybywa nazajutrz i pr�buje zawr�ci� ksi�cia z drogi.
Na pr�no jednak t�umaczy ksi�ciu, �e nie uda mu si� porwa� za sob� szkockich klan�w i uformowa� armii zdolnej do zaatakowania si� angielskich. G�os rozs�dku nie powstrzyma m�odzie�czego zapa�u i determinacji Karola Edwarda.
- Nie cofn� si� - odpowiada kr�tko. A lojalny MacDonald z Boisdale godzi si� stan�� u boku ksi�cia, je�li uda mu si� zdoby� poparcie innych szkockich klan�w. "Doutelle" opuszcza brzegi Eriskay i �egluje dalej, na po�udniowy wsch�d, gdzie zjawiaj� si�: kolejny MacDonald, lordowie Kinlochmoidart, MacLeod, Clanarald, Sleat, Keppoch i inni. I oni maj� te same w�tpliwo�ci i nie wierz� w szans� rebelii. Ksi���, kt�ry przyby� do nich z pustymi r�koma, bez okr�t�w i wojska, umie jednak oczarowa� twardych g�rali romantycznym zapa�em �redniowiecznego rycerza. Ulega temu "magnetycznemu urokowi" nawet Lochiel, przyw�dca Cameron�w, "najdzielniejszego z dzielnych" klan�w szkockich.
Spis tre�ci
Od Autora 7
Rozdzia� 1. "Tylko" ochmistrzyni - Urszula Meyerin 9
Rozdzia� 2. Niegodziwo�� na �yczenie - Letti i Ramen 19
Rozdzia� 3. Nakaz uczciwo�ci - Flora MacDonald 33
Rozdzia� 4. Znienawidzona "Tapicerka" - Henrietta Leullier 45
Rozdzia� 5. Mateczka z wyboru - baronowa Lehzen 55
Rozdzia� 6. Dobra wr�ka - Maria Kalergis 71
Rozdzia� 7. Diament ze skaz� - Lou Andreas-Salome 87
Rozdzia� 8. Si�a propagandy - Leni Riefenstahl 107
Rozdzia� 9. Gwiazda z poczuciem przyzwoito�ci - Marlena Dietrich 119
Bibliografia i �r�d�a 133
|
|
 |
|
 |
|
|
|
