 |
|
 |
|
| |
„Oszu�ci, szubrawcy i zdrajcy”
Smokowicz Laura
Cena: 24,30z�
ISBN 83-7344-023-2
Bia�ystok 2004, Wydanie I
format A5, 240 stron
|
 Kup taniej...
�wiat to arena fa�szywych "tez naukowych", przyw�dc�w - ideolog�w bez teki, "oryginalnych" kopii wielkich dzie� oraz samozwa�czych arystokrat�w "z bo�ego namaszczenia". Kto uchodzi za mistyfikatora wszech czas�w? O mistrzowski tytu� autora najwi�kszego blefu w historii walcz� malarze, naukowcy, w�adcy, hrabiowie, a nawet duchowni. Palma pierwsze�stwa niepr�dko zostanie przyznana: media codziennie donosz� o nowych aferach i malwersacjach na skal� globaln�. Konkurs na oszustwo dziej�w nadal pozostaje otwarty.
Przed Tob� ksi��ka o najbardziej kontrowersyjnych postaciach w dziejach �wiata. Nic nie mog�o im stan�� na przeszkodzie w d��eniu do s�awy, kariery lub bogactwa. Rasputinowi, awanturnikowi z rosyjskiej wsi, wystarczy�y przemy�lane intrygi, spryt i zdolno�ci przyci�gania gor�cych spojrze� dam dworu, by zatrz��� w posadach carskim imperium. Z kolei Mata Hari, holenderska tancerka oskar�ona o szpiegostwo, sta�a si� synonimem kobiety przebieg�ej wykorzystuj�cej seksapil do niecnych cel�w. Kto by� o wiele bardziej przebieg�y, nikczemny i podst�pny? Zobacz, komu w dantejskim piekle przypadn� w udziale najg��bsze czelu�cie.
Talleyrand - "�ajno w jedwabnych po�czochach"
Mistrz dyplomacji, eksbiskup i ksi��� Benewentu Karol Maurycy de Talleyrand - Perigord by� ju� w swoich czasach nazywany arcyszubrawcem. �y� 84 lata i w tym czasie dopu�ci� si� zdrady wszystkich, kt�rym s�u�y�, i tych, kt�rzy jemu s�u�yli. R�wnie dobrze, jak pod has�em "szubrawiec" ten pot�ny i niebezpieczny cz�owiek m�g�by figurowa� jako oszust, malwersant i zdrajca, gdy� jego dokonania obfituj� licznie w owe wyst�pki. Przyj�am wi�c salomonowe rozwi�zanie, umieszczaj�c go po�rodku, pomi�dzy oszustami i zdrajcami. Za takim wyborem przemawia fakt, �e �ywio�em Talleyranda by�a dyplomacja i polityka, a w tym fachu trudno zachowa� czyste r�ce.
Talleyrand urodzi� si� w 1754 roku w Pary�u, w rodzinie arystokratycznej. Nie by� dzieckiem kochanym i rozpieszczanym: matka odda�a go na wychowanie mamce i niewiele troszczy�a si� o s�abowitego i ma�om�wnego ch�opca. Opiekunka posadzi�a kiedy� dziecko na wysokiej komodzie i wysz�a z domu. Ma�y Karol spad� z komody i upad� tak nieszcz�liwie, �e z�ama� sobie praw� nog�. Noga zros�a si� �le i Talleyrand ju� na zawsze pozosta� kalek�.
W wieku pi�tnastu lat, nie pytaj�c go o zgod�, oddano ch�opca do seminarium duchownego. Tam by�o jeszcze gorzej, ni� pod okiem opiekunki. Nieustannie wyszydzany i upokarzany t�umi� w sobie gorycz, �al i nienawi��. Mia� jednak atut, jakiego nie posiadali jego prze�ladowcy: niezwyk�y intelekt i inteligencj�. I potrafi� z owych przymiot�w zrobi� w�a�ciwy u�ytek.
Osamotniony od wczesnego dzieci�stwa, nauczy� si� liczy� tylko na siebie. Szybko wyzby� si� jakichkolwiek skrupu��w - je�li w og�le kiedykolwiek je posiada�. Nie kocha� nikogo i nikomu nie ufa�, natomiast uczucia innych, a zw�aszcza kobiet, wykorzystywa� z niebywa�ym cynizmem. Ca�e �ycie nosi� mask�, pod kt�r� kry� si� umys� zimny, bezwzgl�dny i wyrachowany. Je�eli poprzez swoje �ajdactwa zamierza� zem�ci� si� na rodzaju ludzkim za smutne dzieci�stwo, to cel sw�j w pe�ni osi�gn��.
Osza�amiaj�c� karier� zaczyna wcze�nie: ma lat dwadzie�cia jeden, gdy zostaje mianowany przeorem w Reims, a w wieku lat trzydziestu trzech jest ju� biskupem w Autun. Jest rok 1788, w rok p�niej nast�puje zburzenie Bastylii, monarchia zostaje obalona. Dla Talleyranda zmiana ta jest tylko okazj� do dalszej kariery: chocia� zasiada w Stanach Generalnych jako przedstawiciel kleru, zaskarbia sobie �yczliwo�� nowej w�adzy, zg�aszaj�c Konstytuancie wniosek o sekularyzacj� d�br ko�cielnych. Popiera rewolucj� tak dalece, �e zawiera pakt z w�adzami rewolucyjnymi i ...wy�wi�ca nawet dwu nowych biskup�w. Ekskomunikowany, ostentacyjnie zrywa z Ko�cio�em i w 1792 roku zostaje pos�em francuskim w Londynie. Szybko dochodzi do wniosku, �e dyplomacja stwarza mu ogromne mo�liwo�ci "ustawienia si�" w nowej rzeczywisto�ci. Knuje i intryguje na wszystkie strony, co wreszcie wywo�uje w jakobi�skim rz�dzie podejrzenie, �e pose� Republiki w Londynie wchodzi w podejrzane konszachty z monarchistami. Talleyrand nie zamierza udowadnia� swojej w�tpliwej niewinno�ci i zmyka za granic�, co daje mu okazj� do zwiedzenia, mi�dzy innymi, Stan�w Zjednoczonych. Ale ju� od 1797 roku, za czas�w dyrektoriatu, kieruje polityk� zagraniczn� Francji, dopuszczaj�c si� licznych malwersacji i nadu�y�.
Talleyrand zawsze wyczuwa, sk�d wieje wiatr. Popiera Napoleona i po przewrocie 18 brumaire'a nadal pe�ni funkcj� ministra spraw zagranicznych. Napoleon, chocia� nie ma z�udze� co do lojalno�ci swego ministra, docenia jego inteligencj�, zr�czno�� i kuglarski spryt, nagradza te� hojnie wci�� niesytego Talleyranda: opr�cz apana�y, Talleyrand otrzymuje tytu� szambelana, a wkr�tce potem ksi�cia Benewentu.
�yje na tak wysokiej stopie, �e nie wystarczaj� mu legalne dochody. �ap�wki bierze od wszystkich i za wszystko, intryguje za plecami cesarza, co wreszcie ko�czy si� wyrzuceniem go z ministerialnego sto�ka. Talleyrand nie przejmuje si� tym zbytnio - przeczuwaj�c, �e gwiazda Napoleona nie b�dzie �wieci� wiecznie, ofiarowuje swoje us�ugi carowi Aleksandrowi i Metternichowi, a w kraju szpieguje, intryguje i knuje przeciwko niedawnemu mocodawcy. Po kl�sce Napoleona pospiesznie tworzy rz�d i szermuj�c has�em legitymizmu popiera restauracj� Burbon�w. Jako minister spraw zagranicznych Francji, po raz kolejny reprezentuje j� na Kongresie Wiede�skim, gdzie zr�cznie wygrywa spory mi�dzy mocarstwami, na kt�rych us�ugach pozostawa� do niedawna. Ludwik XVIII mianuje go ministrem, ale Taellyrand tym razem musi ust�pi�: zbyt wielu ma wrog�w, pami�taj�cych jego brzydkie sprawki. Po rewolucji lipcowej zn�w wyp�ywa, a Ludwik Filip I mianuje go ambasadorem w Londynie...
S�u��c tylu kolejnym w�adcom i orientacjom politycznym Talleyrand mia� zawsze przede wszystkim na uwadze w�asne interesy: w�adz� i pieni�dze. Kocha� na r�wni jedno i drugie, a poza tym - chyba nikogo. By zdoby� w�adz� i fortun� nie trzeba mie� silnej woli, trzeba nie mie� skrupu��w. Taka by�a jego podstawowa dewiza �yciowa. I chyba tylko jej jednej nie sprzeniewierzy� si� do ko�ca �ycia.
Mirabeau okre�li� Talleyranda jako cz�owieka pod�ego, chciwego, kochaj�cego si� w intrydze i pieni�dzach, za kt�re sprzeda�by dusz�, i mia�by racj�, gdy� zamieni�by kup� gnoju na z�oto.
�ajnem w jedwabnych po�czochach nazwa� Talleyranda Napoleon. Znacznie dowcipniej, cho� r�wnie dosadnie podsumowa� Talleyranda Eugeniusz Sue. Poniewa� Talleyrand nazywa� sw�j ulubiony gatunek brie "kr�lem ser�w", Sue stwierdzi�:
- To jedyny kr�l, kt�rego nie zdradzi�.
Gdy na �o�u �mierci odwiedzi� go kr�l Ludwik Filip, Talleyrand poskar�y� si�:
- Najja�niejszy panie, cierpi� jak pot�pieniec...
- Ju�? - zadrwi� kr�l.
A Metternich na wie�� o jego �mierci zapyta� cynicznie:
- Ciekawe, dlaczego on to zrobi�?
Talleyrand o�eni� si� w 1798 roku, a po�owic� - tyle� pi�kn�, co g�upi�, wybra� mu Napoleon i zmusi� do o�enku. Talleyrand specjalnie si� tym nie przej��: od wczesnej m�odo�ci otacza� si� rojem kochanek, kt�re cynicznie wykorzystywa� do swoich cel�w. Mimo kalectwa i nienadzwyczajnej urody, mia� szalone powodzenie, w kt�rym niema�� zapewne rol� odgrywa�a jego pozycja i niew�tpliwy urok osobisty. Bo Talleyrand, je�li chcia� pozyska� kolejn� zdobycz do swego haremu, potrafi� by� naprawd� uroczy. Niezr�wnany dowcip, jakim epatowa� otoczenie, onie�miela� i zniewala� wszystkie bez wyj�tku damy, a on przebiera� i kaprysi�, wybieraj�c tylko niekt�re. Ale i te, na kt�re zwr�ci� raczy� uwag�, starczy�yby na poka�ny harem. Obdarza�y go kosztownymi prezentami i bezzwrotnymi po�yczkami, dogadza�y mu, troszczy�y si� o jego rozrywki, szpiegowa�y, bra�y udzia� w jego intrygach i matactwach. Traktowa� je, jak traktuje si� stado ps�w do polowa�, bo te� do tego s�u�y�y - napisa� o "haremie ksi�cia Benewentu" Waldemar �ysiak. Dla usprawiedliwienia Talleyranda dodajmy, �e s�u�y�y swemu ksi���cemu kochankowi z w�asnej i nieprzymuszonej woli, prze�cigaj�c si� w staraniach o wzgl�dy swego satrapy.
Spis tre�ci
Od autora 9
OSZU�CI
1. Nawet sam Anio�... 15
2. Ukarani za geniusz 25
3. Elmyr Hory - zmienne ko�o Fortuny 31
4. Sztuka dla sztuki czyli cz�owiek z Piltdown 49
5. Kariera "Szachisty" 57
6. Wpadka przez lok Napoleona 61
7. ...jak w Casino de Paris... 67
8. Dwu w jednym: hrabia i Janosik 75
9. Mistrz konfabulacji - Cagliostro 79
10. Klejnoty fa�szywej hrabiny 85
11. Ksi��� hochsztapler�w 91
12. Okazja czyni z�odzieja 97
13. Oszukani we �nie 103
14. Dop�ki istnieje Ziemia 107
SZUBRAWCY
1. Talleyrand - "�ajno w jedwabnych po�czochach" 117
2. Przekl�te per�y 123
3. Tron splamiony krwi� 129
4. Na fali fanatyzmu - Rasputin 141
5. Po nich cho�by potop 145
6. Krwawy baron i jego skarb 149
7. �otry w bia�ych r�kawiczkach 153
8. Rewolucja, czyli szubrawcy bezimienni 159
9. Dziki Zach�d i prawo d�ungli 163
10. Bardzo brudne pieni�dze 171
ZDRAJCY
1.Judasz nie by� pierwszy 177
2. Skutki z�ej nami�tno�ci 181
3. Agent H 21 185
4. W warunkach obrony koniecznej... 189
5. Czy te oczy mog� k�ama�? 195
6. Duszyczki brudne i ma�e 199
7. Od prowokatora do ministra 205
8. Kasiarz i podw�jny agent 209
9. Od zdrady do mi�o�ci i od mi�o�ci do zdrady 215
10. Okrutna parodia w�adzy 221
11. W szponach paparazzich 229
Zamiast mora�u 233
Bibliografia i �r�d�a 235
|
|
 |
|
 |
|
|
|
